Verslag oncologisch revalidatieprogramma van Herstel en Balans
Op 10 april jl. vond de eerste landelijke contactdag van 2010 plaats in
het Best Western Premier Art Hotel, vlakbij het Centraal Station van
Eindhoven. Het is een schitterend nieuw hotel met een gezellige lobby,
waar leden van Vereniging Waterloop en belangstellenden, na ontvangst en
onder genot van een kop koffie, verhalen konden uitwisselen.
Voorafgaand aan de lunch hield oncologisch fysiotherapeut Ton Born een
informatief verhaal over de verschillende trajecten die het
revalidatieprogramma Herstel en Balans kankerpatiënten aanbiedt om hun
kwaliteit van leven te verbeteren. Tijdens de daarop volgende
uitgebreide lunch, was er ruim gelegenheid voor lotgenotencontact. ’s
Middags vond de algemene ledenvergadering plaats, gevolgd door gezellig
napraten en borrelen met lotgenoten.
Dit verslag gaat uitsluitend in op het oncologisch revalidatieprogramma
van Herstel en Balans.
Door Dineke Barendrecht
Verbetering kwaliteit van leven
Kanker krijgen is een schokkende gebeurtenis. Denken dat je genezen bent en dan de mededeling krijgen dat je ongeneeslijk ziek bent, is voor de meeste mensen nog ingrijpender; je leven staat letterlijk op het spel. Kanker gaat vaak gepaard met heftige emoties, met pijn en vermoeidheid. Het kost tijd en moeite om de balans in je leven te herwinnen. Veel mensen kunnen dat niet alleen.Het oncologisch revalidatieprogramma van Herstel en Balans kan daarbij helpen. Dit programma richt zich op het verbeteren van de lichamelijke conditie en op psycho-educatie. Ton Born, oncologisch fysiotherapeut en docent palliatieve oncologie en ergonomie, legt uit dat alle vormen van bewegen een gunstig effect hebben op de lichamelijke conditie van de kankerpatiënt. Hij benadrukt dat de algehele verbetering van de levenskwaliteit nog belangrijker is dan conditieverbetering. Daar is het programma van Herstel en Balans uiteindelijk ook op gericht.
Vier programma’s
Het oncologisch revalidatieprogramma Herstel en Balans kent vier varianten:Allereerst is er het gelijknamige programma Herstel en Balans. Dit fysieke en psycho-educatieve programma richt zich op mensen die hun behandelingen succesvol hebben doorlopen en de draad van hun leven weer kunnen oppakken.
Het programma Leven in Balans is ontwikkeld voor chronische kankerpatiënten en mensen in de palliatieve fase. Conditieverbetering en psycho-educatie gaan hier hand in hand.
De derde variant is het bewegingsprogramma CytoFys. Alle activiteiten zijn gericht op mensen die op dat moment chemotherapie, immunotherapie of radiotherapie ondergaan.
Tot slot is er een trainingsprogramma voor oncologiepatiënten, mensen die zowel curatief zijn behandeld, als in de palliatieve fase verkeren. Het richt zich uitsluitend op de versterking van de lichamelijke conditie.
Trainingsprogramma Herstel en Balans
Het revalidatieprogramma Herstel en Balans dateert uit de 90-er jaren en is voor het eerst geïntroduceerd in Zuid-Limburg. Op dit moment kunnen mensen dit programma in 60 plaatsen, verspreid over het hele land, volgen. De groep bestaat uit een vaste kern van zes mensen. Het programma bestaat uit twee delen. Enerzijds is er het fysieke programma dat gericht is op het ontwikkelen van kracht, conditie, vaardigheden en ontspanning. Dit staat onder leiding van een oncologisch fysiotherapeut. Deze fysieke training vindt twee maal per week plaats, anderhalf uur per keer en dat tien weken lang. Maatwerk staat bij deze training voorop.Dan is er de psycho-educatieve module. Deze bestaat uit negen bijeenkomsten, die geleid worden door een oncologisch maatschappelijk werker en/of een oncologisch verpleegkundige. Desgevraagd is er ook wel eens een psycholoog of seksuoloog aanwezig. Belangrijke thema’s zijn coping en werkhervatting. Bij coping kunt u denken aan de best mogelijk manier om met een traumatische gebeurtenis als kanker om te gaan.
Het is met name uw behandelend specialist die u kan verwijzen naar Herstel en Balans. Een van de voorwaarden is, dat u niet belemmerd wordt door een andere ernstige lichamelijke en/of psychische problematiek.
In grote lijnen dekt de aanvullende verzekering dit revalidatieprogramma voor € 900,-, al zal dit niet helemaal kostendekkend zijn. Wie uitsluitend een basisverzekering heeft, zal dit programma helaas zelf moeten betalen.
Leven in Balans
Het revalidatieprogramma Leven in Balans is van recente datum. Het richt zich op mensen met chronische kanker of kankerpatiënten in de palliatieve fase. Zowel het fysieke programma als de psychische begeleiding aan een vaste groep van zes personen, zijn gericht op het verbeteren van de kwaliteit van leven. Het fysieke programma vindt eenmaal per week gedurende negen weken plaats. De verzekering merkt het aan als fysiotherapie en dat bij een aanvullende verzekering. In totaal zijn er zes psycho-educatieve bijeenkomsten, waarvan er vier bestemd zijn voor de patiënt en twee voor de partner.Cytofys
Cytofys is bestemd voor mensen die een behandeling krijgen met chemotherapie, immunotherapie of radiotherapie. In dit bewegingsprogramma is tijd ingeruimd voor conditietraining, krachttraining en ontspanningsoefeningen. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt, dat bewegen een gunstig effect heeft op de lichamelijke conditie en daarmee op de kwaliteit van leven. In tegenstelling tot de programma’s Herstel en Balans en Leven in Balans, gaat het om een open groep die elkaar voor, tijdens en na de behandelingen ontmoeten. De looptijd van dit programma is ongeveer zes maanden.Trainingsprogramma voor oncologiepatiënten
Tot slot biedt Herstel en Balans een fysiek trainingsprogramma aan voor oncologiepatiënten, onafhankelijk van het stadium van de ziekte. Er wordt gewerkt met een open groep. In alle gevallen staat maatwerk voorop. De negen bijeenkomsten waaruit dit programma bestaat, worden bij een aanvullende verzekering vergoed als zijnde fysiotherapie.Belangwekkende resultaten
Alle programma’s die vallen onder Herstel en Balans, krijgen een hoge waardering van patiënten.Voordat mensen aan een van de programma’s beginnen, vindt een meting plaats van hun lichamelijke conditie en psychisch welbevinden. Achteraf vindt opnieuw een meting plaats, waarbij gekeken wordt naar bijv. conditionele verbetering, het sociale functioneren van patiënten, het gevoel van welzijn (minder vermoeidheid, pijn, minder concentratieproblemen, e.d.) en het ervaren van kwaliteit van leven. Gemiddeld genomen ervaren mensen op al deze gebieden een duidelijke verbetering.
Vervolgactiviteiten
Na afloop van alle programma’s raden de begeleiders aan om door te gaan met welke vorm van bewegen dan ook. Denk daarbij aan wandelen, Nordic-walking, zwemmen, fietsen, individuele- en groepssporten, maar ook aan tuinieren of huishoudelijk werk.Toekomstmuziek
Naar alle waarschijnlijk zullen alle programma’s van Herstel en Balans worden omgevormd tot een oncologisch revalidatieprogramma, dat binnen zoveel mogelijk ziekenhuizen wordt aangeboden. Naast fysieke training en psychische weerbaarheid, kent het programma dan meer aandacht voor werkhervatting na kanker. De verwachting is, dat dit programma bekostigd wordt uit de basisverzekering. Dit zal de komende maanden duidelijk worden.Citaat
Ton Born eindigt zijn presentatie met het volgende citaat: “het gaat er niet om wat je is ontnomen, maar wat je doet met wat overblijft”! We zijn er allemaal stil van.Meer informatie: www.herstelenbalans.nl
En verder: op 4 december 2009 is Ingrid de Backer gepromoveerd aan de Universiteit Maastricht op het proefschrift “Exercise training in cancer survivors”. Zij heeft onderzocht welke inspanningstesten, trainingsprogramma’s en fysieke uitkomstmaten bijdragen aan de kwaliteit van leven van patiënten met kanker. Ingrid de Backer is bewegingswetenschapper en verbonden aan de afdeling Sportgeneeskunde van het Maxima Medisch Centrum in Veldhoven. Toelichting hierop:
http://www.ikcnet.nl/IKZ/nieuws/index.php?id=5687&nav_id=17